Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của tời neo thủy lực
Tời neo thủy lực thường được trang bị cho các loại tàu:
-
Tàu chở hàng
-
Tàu công vụ
-
Tàu dầu – tàu hóa chất
-
Tàu cá công suất lớn
-
Tàu du lịch và tàu khách
1. Tổng quan về tời neo thủy lực
Tời neo thủy lực (Hydraulic Windlass) là thiết bị sử dụng năng lượng thủy lực để thả neo, thu neo và giữ neo cho tàu. So với tời neo điện, hệ thống thủy lực có ưu điểm lực kéo lớn, vận hành ổn định, chịu tải cao và hoạt động hiệu quả trong môi trường biển.
Tời neo thủy lực thường được trang bị cho các loại tàu:
-
Tàu chở hàng
-
Tàu công vụ
-
Tàu dầu – tàu hóa chất
-
Tàu cá công suất lớn
-
Tàu du lịch và tàu khách
2. Cấu tạo của tời neo thủy lực
Một hệ thống tời neo thủy lực tiêu chuẩn bao gồm các bộ phận chính sau:
(1) Bộ nguồn thủy lực (Hydraulic Power Unit – HPU)
-
Bơm thủy lực
-
Bình dầu
-
Van điều khiển áp & lưu lượng
-
Bộ lọc và đường ống
Nhiệm vụ: cung cấp áp suất dầu cần thiết để vận hành.
(2) Động cơ thủy lực (Hydraulic Motor)
Nhận dầu áp lực từ HPU → chuyển đổi thành mô-men xoắn để quay tang xích.
(3) Tang xích neo (Gypsy / Chain Wheel)
Tang được thiết kế theo bước xích tiêu chuẩn K2/K3 theo ISO/GB, đảm bảo ăn khớp khi thả/thu xích.
(4) Trống tời (Drum) – tùy model
Dùng để thu dây buộc neo hoặc dây mooring khi cần kết hợp chức năng tời dây.
(5) Bộ phanh cơ khí & phanh thủy lực
Giữ tải và tạo an toàn cho toàn hệ thống, phòng trường hợp mất áp.
(6) Hệ thống khóa neo (Chain Stopper)
Ngăn tải truyền lên tời khi tàu neo đậu cố định.
(7) Hệ thống điều khiển
Có thể là:
-
Điều khiển điện – thủy lực tại boong
-
Điều khiển từ xa trong buồng lái
-
Điều khiển bằng van tay
3. Nguyên lý hoạt động của tời neo thủy lực
Nguyên lý vận hành tời neo thủy lực dựa trên truyền năng lượng qua chất lỏng áp suất cao.
Quá trình hoạt động gồm 3 giai đoạn chính:
(1) Thả neo
-
Mở khóa neo
-
Giảm phanh
-
Cấp dầu áp suất thấp → tang xích quay thả neo
-
Điều chỉnh tốc độ bằng van thủy lực
Ở một số trường hợp, neo có thể thả tự do (free fall) để đạt tốc độ thả nhanh.
(2) Thu neo
-
Bơm tạo áp suất → dầu truyền đến động cơ thủy lực
-
Tang xích quay thu neo và xích trở lại
-
Phanh hoạt động hỗ trợ giữ tải khi dừng
(3) Giữ neo
-
Hệ thống phanh + khóa neo giữ tải trọng neo
-
Không để tải tác động trực tiếp lên tời
4. Ưu điểm của tời neo thủy lực
Tời neo thủy lực được lựa chọn rộng rãi nhờ các ưu điểm:
✔ Lực kéo lớn, phù hợp tàu trọng tải cao
✔ Hoạt động ổn định trong môi trường biển
✔ Độ bền cao, ít hỏng khi làm việc lâu dài
✔ Điều chỉnh tốc độ trơn tru và chính xác
✔ Dễ kết hợp với tời dây mooring
5. Tiêu chuẩn kỹ thuật & đăng kiểm
Tời neo thủy lực phải đáp ứng các tiêu chuẩn hàng hải:
-
IMO
-
IACS
-
ISO
-
ABS, DNV, BV, LR, RINA, NK
-
Đăng kiểm VR đối với tàu tại Việt Nam
Yêu cầu kỹ thuật phụ thuộc vào:
-
Chiều dài tàu
-
Mớn nước
-
Trọng lượng neo
-
Lực giữ và lực kéo
6. Ứng dụng thực tế
Tời neo thủy lực xuất hiện trong nhiều dự án đóng mới và hoán cải tàu, đặc biệt trong:
-
Tàu dịch vụ cảng
-
Tàu lai dắt
-
Tàu chở dầu
-
Tàu du lịch
-
Tàu cá xa bờ
7. Kết luận
Hiểu rõ cấu tạo và nguyên lý hoạt động của tời neo thủy lực giúp chủ tàu và nhà máy đóng tàu lựa chọn đúng thiết bị, tối ưu chi phí và đáp ứng tiêu chuẩn an toàn hàng hải quốc tế.



Xem thêm