Bảo Trì Tời Neo và Hệ Thống Xích Neo Trên Tàu Hàng Rời: Checklist Kỹ Thuật Chi Tiết

Hệ thống neo không chỉ đơn thuần là thiết bị dừng tàu; đó là "phao cứu sinh" đảm bảo an toàn cho tàu hàng rời trong các điều kiện thời tiết khắc nghiệt hoặc khi chờ đợi tại luồng. Việc bảo trì tời neo (Windlass) và xích neo đúng tiêu chuẩn không chỉ kéo dài tuổi thọ thiết bị mà còn giúp tàu vượt qua các kỳ kiểm tra PSC (Port State Control) gắt gao.

Dưới đây là hướng dẫn kỹ thuật và checklist bảo trì chuyên sâu dành cho hệ thống này.

1. Tại sao bảo trì hệ thống neo lại quan trọng với tàu hàng rời?

Tàu hàng rời thường có trọng tải lớn và diện tích đón gió cao. Khi neo đậu, lực tác động lên hệ thống xích và tời là cực kỳ khủng khiếp. Một lỗi nhỏ ở phanh tời hoặc mắt xích bị mòn quá mức có thể dẫn đến hậu quả mất neo, va chạm tàu hoặc mắc cạn.

2. Checklist bảo trì tời neo (Anchor Windlass) định kỳ

Tời neo thường là loại truyền động thủy lực hoặc điện. Dưới đây là các hạng mục cần kiểm tra:

Kiểm tra hệ thống cơ khí và bôi trơn

• Vú mỡ và các điểm bôi trơn: Đảm bảo tất cả các điểm truyền động, trục khuỷu và bánh răng đều được bơm mỡ định kỳ. Mỡ cũ bị đóng cặn do nước biển cần được vệ sinh sạch trước khi bơm mỡ mới.

• Bánh răng truyền động (Gears): Kiểm tra độ rơ, sự ăn mòn và các vết nứt trên bề mặt răng.

• Ly hợp (Clutch): Thử nghiệm đóng/ngắt ly hợp để đảm bảo hoạt động mượt mà, không bị kẹt do gỉ sét.

Kiểm tra hệ thống phanh (Brake Band)

Phanh là bộ phận quan trọng nhất để giữ xích khi neo.

• Má phanh: Kiểm tra độ mòn của lớp lót phanh (Lining). Nếu độ dày lớp lót còn dưới 50% so với ban đầu, cần lên kế hoạch thay thế.

• Trống phanh (Brake Drum): Kiểm tra các vết rạn nứt nhiệt hoặc gỉ sét sâu.

• Cơ cấu siết phanh: Đảm bảo các ren vít, tay quay không bị kẹt.

Kiểm tra hệ thống thủy lực/điện

• Rò rỉ dầu: Kiểm tra các đường ống, van điều khiển và motor thủy lực.

• Chất lượng dầu: Lấy mẫu dầu thủy lực định kỳ để kiểm tra độ nhiễm bẩn và hàm lượng nước.

• Cách điện (với tời điện): Đo điện trở cách điện của motor để tránh ngắn mạch do ẩm ướt.

3. Quy trình bảo trì hệ thống xích neo (Anchor Chains)

Xích neo thường bị bỏ qua cho đến khi chúng xuất hiện gỉ sét nghiêm trọng.

Đo độ mòn mắt xích (Chain Calipering)

Theo quy định của các đăng kiểm (như VR, ABS, DNV), nếu đường kính mắt xích giảm quá 12% so với đường kính danh định ban đầu, đoạn xích đó phải được thay thế.

• Sử dụng thước kẹp chuyên dụng: Đo tại vị trí mắt xích bị mòn nhiều nhất (thường là điểm tiếp xúc giữa hai mắt xích).

Đảo đầu xích (End-for-End)

Thông thường, các đoạn xích đầu tiên (gần neo) sẽ chịu mòn và va đập nhiều hơn.

• Kỹ thuật: Cứ sau khoảng 2-3 năm, nên đảo đầu xích (đưa đoạn xích trong hầm xích ra ngoài và ngược lại) để đảm bảo xích mòn đều.

Kiểm tra các mối nối (Kenter Shackles)

• Tháo các mắt nối Kenter, vệ sinh, bôi mỡ chì và kiểm tra chốt an toàn (Lead plug). Nếu chốt bị lỏng, mắt nối có thể tự bung khi đang vận hành.

4. Checklist kỹ thuật hàng tháng (Monthly Maintenance)

5. Những lưu ý an toàn khi bảo trì

1. Luôn sử dụng thiết bị hãm xích (Chain Stopper): Tuyệt đối không làm việc trên xích neo khi chỉ có phanh tời giữ neo.

2. Thông gió hầm xích: Trước khi xuống hầm xích (Enclosed Space), phải đo nồng độ oxy và có người trực cảnh giới bên trên.

3. Sử dụng đúng loại mỡ: Phải dùng mỡ chịu nước mặn (Marine Grease) để đảm bảo hiệu quả bôi trơn dưới tác động của nước biển.

Kết luận

Hệ thống neo mạnh mẽ là nền tảng cho sự an toàn của tàu hàng rời. Một quy trình bảo trì nghiêm ngặt không chỉ giúp tàu vận hành trơn tru mà còn giảm thiểu chi phí sửa chữa đột xuất tại cảng.