Cẩu xuồng & hệ thống hạ xuồng: tiêu chuẩn an toàn & thử tải

Lượt xem: 32 |

0 Đánh giá

Hệ thống cẩu xuồng (Davits) và thiết bị hạ xuồng là những thiết bị cứu sinh quan trọng nhất trên tàu. Do điều kiện làm việc khắc nghiệt (nước muối, độ ẩm cao, tải trọng lớn), các tiêu chuẩn về an toàn và thử tải được quy định cực kỳ nghiêm ngặt bởi SOLAS Chương III, bộ luật LSA Code và các quy chuẩn Đăng kiểm (như VR, DNV, ABS).

Dưới đây là tổng hợp các tiêu chuẩn an toàn và quy trình thử tải bắt buộc.

1. Tiêu chuẩn an toàn thiết kế (Theo LSA Code)

Hệ thống hạ xuồng phải đảm bảo vận hành ổn định trong những điều kiện bất lợi nhất:

Góc nghiêng và chúi: Phải có khả năng hạ xuồng an toàn khi tàu nghiêng đến 20° về bất kỳ bên nào và chúi 10° (Trim).
Hạ bằng trọng lực (Gravity Launching): Hệ thống hạ phải hoạt động dựa trên trọng lực hoặc năng lượng tích lũy (như lò xo, thủy lực) mà không phụ thuộc vào nguồn điện của tàu.
Tốc độ hạ: Tốc độ hạ xuồng (S) khi chở đầy tải được tính theo công thức:

S = 0.4 + (0.02x H)

(Trong đó H là khoảng cách từ đầu cẩu đến mặt nước ở mớn nước thấp nhất, tính bằng mét. Tốc độ thường nằm trong khoảng 0.8 - 1.2 m/s).
Cơ cấu phanh: Phanh phải có khả năng dừng và giữ xuồng đứng yên ngay cả khi mang tải trọng tối đa (1.1 lần tải trọng làm việc).
Dây cáp (Falls): Phải làm bằng thép chống xoắn, có hệ số an toàn tối thiểu là 6.

2. Quy trình thử tải bắt buộc (Testing Requirements)

Các bài thử tải được chia thành các mốc thời gian cụ thể theo quy định của MSC.1/Circ.1206:

A. Kiểm tra và thử thử tải hàng năm (Annual Survey)

Nội dung: Kiểm tra tình trạng cơ khí, thử phanh tời (Winch brake test).
Thử phanh: Hạ xuồng ở tốc độ tối đa và phanh đột ngột. Phanh phải giữ chặt xuồng mà không có dấu hiệu trượt vượt mức cho phép.

B. Kiểm tra và thử tải 5 năm (5-Yearly Survey)

Đây là đợt kiểm định quan trọng nhất, yêu cầu thử tải tĩnh và tải động:

Thử tải trọng tĩnh (Static Load Test): Hệ thống cẩu và dây cáp được thử với 1.1 lần tổng trọng lượng (xuồng + đầy đủ trang bị + đầy đủ người). Xuồng được treo lơ lửng trong ít nhất 5 phút để kiểm tra độ biến dạng của kết cấu thép.
Thử tải trọng động (Dynamic Load Test): Thử nghiệm cơ cấu phanh tời với tải trọng tương đương 1.1 lần tổng trọng lượng ở tốc độ hạ tối đa.
Thay thế cáp: Dây cáp hạ xuồng (Falls) phải được đảo đầu hoặc thay mới định kỳ (thường không quá 5 năm).

3. Hệ thống móc nhả (Release Gear) - Tiêu chuẩn đặc biệt

Hầu hết các tai nạn hạ xuồng xảy ra do lỗi ở móc nhả. Tiêu chuẩn hiện nay yêu cầu:

Móc nhả có tải (On-load Release): Có khả năng nhả xuồng ngay cả khi xuồng chưa chạm nước (dùng trong trường hợp khẩn cấp). Cơ cấu này phải có hệ thống khóa an toàn (Interlock) để tránh nhả nhầm.
Móc nhả không tải (Off-load Release): Chỉ nhả được khi xuồng đã hoàn toàn nổi trên mặt nước (tải trọng lên móc bằng 0).
Thử tải móc nhả: Sau khi đại tu, các móc nhả phải được thử tải với 1.1 lần tải trọng làm việc.

4. Các lỗi thường gặp khi kiểm tra (PSC/Đăng kiểm)

Thuyền viên cần lưu ý các điểm sau để đảm bảo hệ thống luôn "đạt chuẩn":

Rỉ sét kết cấu: Các vị trí khớp xoay, chân đế cẩu bị rỉ sét sâu làm yếu kết cấu.
Dầu mỡ bảo dưỡng: Các vú mỡ bị tắc, cáp thép không được bôi mỡ bảo quản dẫn đến đứt ngầm bên trong.
Hạn sử dụng thiết bị rời: Thủy tĩnh (HRU) của bè cứu sinh hoặc các thiết bị trong xuồng quá hạn.
Hệ thống giới hạn (Limit Switches): Công tắc hành trình bị hỏng khiến tời không tự ngắt khi xuồng đã thu hết, gây đứt cáp hoặc hỏng cẩu.

5. Checklist an toàn nhanh cho thuyền trưởng

[ ] Hệ thống phanh có hoạt động nhạy không?
[ ] Cáp thép có bị hiện tượng "nổ rỉ" hay đứt sợi nào không?
[ ] Các bình ắc quy khởi động máy xuồng đã được sạc đầy chưa?
[ ] Cơ cấu nhả khẩn cấp có được kẹp chì và ký hiệu rõ ràng không?
[ ] Thuyền viên có thuần thục quy trình hạ xuồng bằng tay (Manual release) khi mất điện không?